Acıbadem Üniversitesi araştırmacıları, damar tıkanıklığı bulunan hastalardan alınan aterom plaklarında Toxoplasma gondii adlı parazite ait DNA tespit etti. Bulgular, parazitin damar plağı oluşumunda rol oynayabileceği ihtimalini gündeme getirirken uzmanlar, henüz neden-sonuç ilişkisinin kanıtlanmadığını vurguladı.
Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Tanıl Kocagöz ve ekibinin çalışmasında, ameliyat veya girişimsel işlemler sırasında çıkarılan 20 aterom plağı incelendi. Yapılan analizlerde örneklerin 8’inde Toxoplasma gondii DNA’sına rastlandı.
Araştırma, 2024 yılında hakemli Journal of Infection and Public Health dergisinde yayımlandı. Ancak 20 örnekle yapılan çalışmada parazite ait DNA bulunması, mikroorganizmanın damar tıkanıklığına yol açtığını veya plak içinde canlı olduğunu tek başına göstermiyor.
Parazit canlı mı, yoksa yalnızca izi mi kaldı?
Araştırmacıların yanıt aradığı temel soru, saptanan DNA’nın daha önce geçirilmiş bir enfeksiyondan kalan iz olup olmadığı. TÜBİTAK tarafından desteklenmesi kabul edilen yeni aşamada, parazitin aterom plaklarında canlılığını koruyup korumadığı ve çoğalıp çoğalmadığı araştırılacak.
Prof. Dr. Kocagöz, parazitin plak içinde canlı olduğunun ve plağın büyümesine katkı sağladığının ortaya konulması halinde enfeksiyonu hedefleyen ilaçların gelecekte yeni bir tedavi seçeneği oluşturabileceğini belirtti.
Mevcut tedavinin alternatifi değil
Araştırmanın sonuçları, damar tıkanıklığının bugün antibiyotik veya parazit ilaçlarıyla tedavi edilebildiği anlamına gelmiyor. Bunun için daha geniş hasta gruplarında yapılacak çalışmaların yanı sıra parazitin hastalığa doğrudan etkisinin ve uygulanabilecek tedavinin güvenliği ile etkinliğinin gösterilmesi gerekiyor.
Çalışmanın yeni aşamasının yaklaşık 1 ila 1,5 yıl içerisinde tamamlanması bekleniyor.
Toxoplasma gondii, çoğunlukla az pişmiş et, kontamine su ve iyi temizlenmemiş gıdalar yoluyla bulaşabilen yaygın bir parazit olarak biliniyor.