Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü, yağışlarla birlikte doğada daha sık görülmeye başlayan yabani mantarlara karşı vatandaşları uyardı. Mantarın zehirli olup olmadığının görünüşünden anlaşılamayacağı belirtilen açıklamada, pişirmenin de zehirlenme riskini ortadan kaldırmadığı vurgulandı.
Gaziantep’te son günlerde etkili olan yağışların ardından doğada yetişen mantarların tüketimine ilişkin uyarı yapıldı. İl Sağlık Müdürlüğü, özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında görülen mantar zehirlenmelerinin ciddi sağlık sorunlarına, organ hasarına ve ölüme yol açabileceğini bildirdi.
Birbirine benzeyen zehirli ve zehirsiz mantarları ayırt etmenin güç olduğuna dikkat çekilen açıklamada, mantar toplama konusunda deneyimli olduğunu düşünen kişilerin de yanılabileceği belirtildi.
BELİRTİLER SAATLER SONRA ORTAYA ÇIKABİLİYOR
Mantar zehirlenmelerinde belirtiler, tüketilen mantarın türüne ve içerdiği zehre göre farklı zamanlarda ortaya çıkabiliyor. İlk saatlerde bulantı, kusma, terleme, sersemlik, uyku hali, tansiyon düşüklüğü ve bulanık görme gibi şikâyetler yaşanabiliyor.
Bazı türlerde ise belirtiler altı saatten sonra başlayabiliyor. Karın ağrısı, ishal, ateş ve çarpıntının yanı sıra ilerleyen süreçte karaciğer ve böbrek hasarı gelişebiliyor. Bu nedenle mantar tüketiminin hemen ardından şikâyet yaşanmaması, zehirlenme riskinin bulunmadığı anlamına gelmiyor.
PİŞİRMEK ZEHİRLENMEYİ ÖNLEMİYOR
Mantarların güvenli olup olmadığını anlamak için halk arasında kullanılan yöntemlerin bilimsel dayanağı bulunmuyor. Mantarın hoş kokması, güzel görünmesi veya hayvanlar ve böcekler tarafından yenmiş olması, zehirsiz olduğunu göstermiyor.
Gümüş kaşık ya da soğanla birlikte pişirildiğinde renk değiştirip değiştirmediğine bakılarak da mantarın güvenli olduğu sonucuna varılamıyor. Zehirli mantarları pişirmek, kaynatmak, kurutmak, dondurmak veya salamura yapmak da güvenli hale getirmiyor.
ZEHİRLENME ŞÜPHESİNDE VAKİT KAYBETMEYİN
İl Sağlık Müdürlüğü, mantar tüketiminin ardından herhangi bir şikâyet gelişmesi halinde vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması veya 112 Acil Çağrı Merkezi’nin aranması gerektiğini hatırlattı.
Zehirlenme şüphesinde, aynı yemekten yiyen kişilerin de şikâyetleri bulunmasa bile sağlık kuruluşunda değerlendirilmesi önem taşıyor. Evde kusturmaya çalışılması, süt, yoğurt veya bitki çayı gibi yöntemlerle tedavi uygulanması önerilmiyor.
Vatandaşlar, zehirlenmeler konusunda bilgi ve danışmanlık almak için 114 numaralı Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni haftanın yedi günü, günün her saati arayabiliyor.
AMBALAJLI VE ETİKETLİ KÜLTÜR MANTARLARINI TERCİH EDİN
Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü, zehirlenmelerden korunmak için doğada kendiliğinden yetişen mantarların tüketilmemesi gerektiğini vurguladı.
Mantar satın alırken ambalajlı, etiketli, üretici bilgileri bulunan ve tüketim tarihi geçmemiş kültür mantarlarının tercih edilmesi önerildi. Pazarlarda, yol kenarlarında ve seyyar satıcılarda satılan yabani mantarların satın alınmaması gerektiği hatırlatıldı.