BM’nin 2026 Kadınlar, Barış ve Güvenlik Raporu’na göre, geçen yıl silahlı çatışmalarda yaşamını yitiren 37 binden fazla sivilin dörtte birini kadınlar ve kız çocukları oluşturdu. Kadınların barış müzakerelerindeki temsili ise yüzde 5’e geriledi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin yayımladığı rapor, savaşların kadınlar ve kız çocukları üzerindeki ağır sonuçlarını ortaya koydu. Rapora göre, çatışmalarda her gün en az 25 kadın ve kız çocuğu hayatını kaybediyor.
Dünya genelinde yaklaşık 750 milyon kadın ve kız çocuğu, aktif çatışma bölgelerinin 50 kilometre yakınında yaşıyor. Bir önceki yıla göre 40 milyon artan bu sayı, 1990’dan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştı.
Cinsel şiddet vakaları yaklaşık dört kat arttı
BM tarafından doğrulanan çatışmayla bağlantılı cinsel şiddet vakaları, 2022 ile 2025 yılları arasında yaklaşık dört katına çıktı. Savaşlar, kadınların güvenliğinin yanı sıra geçim koşullarını da ağırlaştırdı.
Yaklaşık 170 milyon kadın ve kız çocuğu, çatışmalardan etkilenen bölgelerde günlük 3 doların altında gelirle yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Bu bölgelerde kadınların ve kız çocuklarının ücretsiz ev işleri ile bakım için ayırdığı süre, erkeklerin ve erkek çocuklarının beş katına ulaşıyor.
Barış masasında kadınların payı yüzde 5
Raporda, 2025 yılında dünya genelindeki 57 barış sürecinde görev alan müzakerecilerin yalnızca yüzde 5’inin kadın olduğu belirtildi. Bu oran bir önceki yıl yüzde 7 düzeyindeydi.
Kadın örgütleri de kaynak sıkıntısıyla karşı karşıya. Kriz bölgelerinde çalışan kadın örgütlerinin yüzde 40’ı, finansman yetersizliği nedeniyle gelecek yıl faaliyetlerini geçici ya da kalıcı olarak durdurma riski taşıyor. Aynı dönemde küresel askeri harcamaların 2,9 trilyon dolarla rekor seviyeye çıktığı bildirildi.
BM Kadın Birimi İcra Direktörü Sima Bahous, kadınların savaşları sona erdirmek, şiddetten sağ kurtulanları desteklemek ve toplulukları bir arada tutmak için çalıştığını vurguladı. Bahous, kadınların öncülük ettiği çatışma önleme ve barış çalışmalarına daha fazla kaynak ayrılması gerektiğini belirtti.
BM Kadın Birimi, kadınların barış süreçlerine eşit ve etkin katılımının sağlanması, kadın örgütlerine sürdürülebilir finansman sunulması ve uluslararası hukuk ihlallerinde cezasızlığa son verilmesi çağrısında bulundu.
