42 pazarda 58 bin 900 yetişkinin katıldığı araştırmaya göre, katılımcıların yüzde 64’ü son bir yılda dolandırıcılıkla karşılaştı. Para kaybedenlerin yüzde 16’sı, yaşadığı kaybın ardından kira ve gıda gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamadığını bildirdi.
Dolandırıcıların alışveriş fırsatları, yatırım teklifleri ve beklenmedik para vaatleriyle kurduğu tuzaklar, maddi kayıpların yanı sıra aile hayatını ve ruhsal sağlığı da etkiliyor. Global Anti-Scam Alliance’ın (GASA), Outseer iş birliğiyle yayımladığı Global State of Scams 2026 raporu, dolandırıcılığın boyutunu ve mağdurlar üzerindeki etkilerini ortaya koydu.
42 pazarda 58 bin 900 yetişkinle yapılan ankete dayanan rapora göre, katılımcıların yüzde 64’ü son 12 ayda en az bir dolandırıcılık girişimiyle karşılaştı. Aynı dönemde para kaybettiğini belirtenlerin oranı yüzde 9 oldu. Afrika’da ise bu oran yüzde 21’e çıkarak araştırmadaki küresel oranın iki katını aştı.
Alışveriş, yatırım ve beklenmedik para vaatleri, katılımcıların en sık etkileşime girdiği dolandırıcılık türleri arasında yer aldı.
“Fark ederim” diyenler de tuzağa düşüyor
Araştırmada dikkat çeken bulgulardan biri, kişilerin dolandırıcılığı tanıma konusunda kendilerine duydukları güven oldu. Katılımcıların yüzde 69’u bir dolandırıcılığı fark edebileceğinden emin olduğunu söyledi.
Buna karşılık, dolandırıcılıkla karşılaşanların yüzde 55’i girişimle etkileşime girdi. Bu grubun yüzde 26’sı para kaybetti. Para kaybeden her üç kişiden biri, karşılaştığı teklifin veya durumun ikna edici ve gerçekçi göründüğünü belirtti.
GASA Genel Müdürü Jorij Abraham, kişilerin kendilerine duyduğu güvenin tek başına koruma sağlamadığına dikkat çekti. Abraham, dolandırıcılıkların para kaybı yaşanmadan durdurulması ve mağdurların desteğe ulaşmasının kolaylaştırılması gerektiğini vurguladı.
Kayıplar evin bütçesine ve aile ilişkilerine yansıyor
Para kaybeden katılımcıların yüzde 69’u, yaşadıklarının ruhsal sağlıkları üzerinde orta veya önemli düzeyde etkisi olduğunu bildirdi. Yüzde 20’si evdeki gerginliğin arttığını, yüzde 16’sı ise kira ve gıda gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamadığını ifade etti.
Rapora göre mağdurlar, maddi kaybın yanında faturalarını ödeyememe, yeniden dolandırılma kaygısı ve yaşananları ailelerine anlatmakta zorlanma gibi sorunlarla da karşılaşıyor.
Dolandırıcılığı herhangi bir kuruluşa bildirmeyenlerin en sık dile getirdiği gerekçe ise nereye başvuracaklarını bilmemeleri oldu.
Para kaybedenlerin yarısından fazlası bunu tekrar yaşadı
Raporda, her beş dolandırıcılık olayından birinin ilk temastan sonraki bir gün içinde tamamlandığı belirtildi. Para kaybedenlerin yüzde 51’i ise bunun başlarına birden fazla kez geldiğini söyledi.
Bu bulgular, ilk temas ile maddi kayıp arasındaki sürenin ne kadar kısa olabildiğini ve aynı kişinin tekrar hedef olabildiğini gösterdi.
Bankaların şüpheli işlemleri durdurmasına destek
Araştırmaya katılanların yüzde 71’i, bankaların dolandırıcılık şüphesi taşıyan yüksek tutarlı işlemleri müşteriden izin almadan engellemesini destekledi.
Outseer Pazarlamadan Sorumlu Başkanı Chris Willis, mağdurların yüzde 57’sinin dolandırıcılığı kendisinin fark ettiğini belirterek, tespit yükünün önemli bölümünün hâlâ tüketicilerde olduğunu ifade etti. Willis, finans kuruluşlarının riskleri daha erken belirlemek için bilgi paylaşımını artırması ve para kaybı gerçekleşmeden müdahale edebilmesi gerektiğini söyledi.