Zafer Partisi Kurucular Kurulu Üyesi Mehmet Pamuk, Gaziantep’te zeytin üreticilerinin artan maliyetler ve gerileyen satış fiyatları nedeniyle zorlandığını belirterek kamu destekli alım mekanizması kurulmasını istedi. Pamuk, “Üreticiyi piyasanın insafına terk etmeyin” dedi.
Gaziantep’te zeytin hasadı sürerken Zafer Partisi Kurucular Kurulu Üyesi Mehmet Pamuk, üreticilerin yaşadığı ekonomik sorunlara ilişkin açıklama yaptı. Kendisinin de Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı bir zeytin üreticisi olduğunu belirten Pamuk, yıl boyunca yapılan harcamaların satış gelirleriyle karşılanamadığını savundu.
İşçilik, budama, sürüm, gübre, ilaç, mazot, nakliye ve sıkım giderlerinin arttığını ifade eden Pamuk, üreticinin hasat dönemindeki nakit ihtiyacı nedeniyle düşük fiyatlara razı olmak zorunda kaldığını söyledi.
“Maliyet artıyor, satış fiyatı geriliyor”
Üreticilerden kendisine ulaşan bilgilere göre bazı bölgelerde hasat işçiliğinin geçen yılın yaklaşık iki katına yaklaştığını aktaran Pamuk, fabrikalardaki sıkım ücretlerinde de işletmeye göre yüzde 20 ile yüzde 40 arasında artış yaşandığını ileri sürdü.
Pamuk, zeytinyağı fiyatlarına ilişkin şu örneği verdi:
“Üretici ve piyasa bilgilerine göre geçen yıl 18 litrelik zeytinyağı tenekesinin 6 bin 500 ile 7 bin lira seviyelerinde alıcı bulduğu dönemler yaşandı. Bu yıl ise 5 bin 500 lira civarında fiyatlardan söz ediliyor.”
Zeytinyağında kalite, asit oranı, üretim yöntemi ve satış kanalının fiyatı etkilediğini de belirten Pamuk, karşılaştırmaların aynı nitelikteki ürünler üzerinden yapılması gerektiğine dikkat çekti. Pamuk, temel sorunun üreticinin satış geliriyle maliyetini karşılayıp karşılayamadığı olduğunu vurguladı.
Hasat masrafı üreticinin pazarlık gücünü azaltıyor
Üreticinin işçilik, taşıma, sıkım ve ambalaj giderlerini ürününü satmadan önce karşılamak zorunda kaldığını söyleyen Pamuk, bu durumun çiftçiyi alıcı karşısında zorladığını ifade etti.
Pamuk, “Ürünü elinde bekletme imkânı yok. Paraya ihtiyacı var. Alıcı bunu biliyor ve üretici çoğu zaman pazarlık yapabilecek durumda kalmıyor” dedi.
Alım fiyatlarına inceleme talebi
Bazı alıcıların birbirine yakın ve düşük fiyatlar verdiği yönünde üreticilerden şikâyetler geldiğini aktaran Pamuk, bu iddiaların ilgili kurumlarca araştırılmasını istedi.
Kimseyi peşinen suçlamadığını belirten Pamuk, alım fiyatlarının hangi ölçütlerle belirlendiğinin ve işletmeler arasında rekabeti sınırlayan bir anlaşma bulunup bulunmadığının incelenmesi çağrısında bulundu.
Referans fiyat ve kamu alımı önerisi
Zeytin ve zeytinyağında bölgesel üretim maliyetlerini dikkate alan referans fiyatlar belirlenmesini isteyen Pamuk, ihtiyaç duyulan bölgelerde kamu destekli alım yapılmasını önerdi.
Sofralık ve yağlık zeytinin ayrı değerlendirilmesi gerektiğini kaydeden Pamuk; çeşit, kalite, kalibre, yağ oranı ve işleme maliyetlerinin fiyatlandırmada gözetilmesini istedi.
Üreticilerin hasat döneminde ürünlerini hemen satmak zorunda kalmaması için depolama olanaklarının geliştirilmesini de talep eden Pamuk, kooperatiflerin ve üretici birliklerinin pazarlama gücünün artırılması gerektiğini söyledi.
Sıkım ücretlerinde şeffaflık çağrısı
Zeytin işleme tesislerinin de enerji, personel ve bakım giderleri bulunduğunu belirten Pamuk, üreticiden alınan hizmet ücretlerinin açık ve anlaşılır olması gerektiğini vurguladı.
Tartım, yağ verimi, fire ve ücret hesaplarının kayıt altına alınmasını isteyen Pamuk, üreticinin hangi hizmet için ne kadar ödeme yaptığını görebilmesi gerektiğini ifade etti.
Tarım arazileri üzerindeki imar baskısına da değinen Pamuk, verimli toprakların korunmasını savunduğunu belirterek planlama kararlarının şeffaf ve eşit ölçütlerle alınmasını istedi.
Pamuk, üreticilere girdi desteği ve hasat döneminde uygun koşullu finansman sağlanması çağrısıyla açıklamasını tamamladı:
“Çiftçinin ürünü dalında kalmasın, emeği yok pahasına alınmasın, üretici borçla değil kazancıyla ayakta kalsın.”
